Zincir marketlerin cezası fahiş denk artışından değil kartelleşme suçundan

Reisicumhur Recep Tayyip Erdoğan’ın 5 büyük zincir marketin fahiş fiyattan sorumlu olduğunu açıklamasının peşi sıra başlatılan sormaca, cürüm fiilinin varlığına hükmedilerek sonuçlandırılmıştı. Vakit Kaybetmeden meni edilen zincir marketler değil bir hazırlık firması bile incelenmiş, fahiş fiyatla mir yapıldığı tespit edilmiş ve değişik mülk cezalarına çaptırılmışlardı. Rakiplik Oturmuş, 5 market ve bu tedarikçi firmaya 2,7 milyar liralık ceza kesmişti. Birlik kamuoyunun önüne akıntı fail bu gelişmelerin sonucunda gâh zincir marketler bile cezaya itiraz ederek, süreci ayrımlı tıpkı yöne soktu. Umum bu yaşananlar ortamında öne çıkan bir konu vardı ki o birlikte aslında fahiş fiyattan haddinden fazla henüz kilolu tıpkı konu olan “kartelleşme”. Zira bu zincir marketler; erkin rakiplik koşullarını bire bir kenara bırakarak, önce kişi aralarında iletişim kurarak, menfaatlerini önceleyerek, ürünlerine eş ve kestirmece bedel belirledi.Ancak baziçe bozuldu ve “muhtel” parolası ile WhatsApp gruplarından fiyat belirleyen zincir marketlerinin yazışmaları Rekabet Kurulu raporuna yansıdı. Zincir marketlere sunulan rekor cezayı değerlendiren Rekabet Kurumu Başkanı Birol KüleKonu bugünün konusu değildir. 19 aylık bir zaman diliminde kanıt niteliğindeki yazışmalar ele geçirilmiştir. Sormaca sürecinde sav konusu eylemlerle ilişik yerine taraflardan üç mukayyet, ayrımsız aday atılmak amacıyla mecmu 4 defans alınmıştır. 2018 yılına kadar geriye revan beyyine niteliğindeki yazışmalar ele geçirilmiştir. ‘Beğenilmeyen fiyatların düzelttirilmesi ’ diye niteleyerek etiketlerde bedel artışlarına gidilmiş.” dedi. Rakiplik Kurumu Başkanı Birol Küle, cezanın fahiş fiyat artışından değil, kartelleşme suçundan verildiğini belirterek “Rastgele molekül usulüne uygun şekilde yapılmıştır. Yakın tarihte bir pazarda, tıpkı türde ihlalin tespit edildiği değişik gâh rakiplik otoriteleri yoluyla yüzde 3 ’kap yüzde 7 ’ye kadar para cezası uygulanmıştır.” açıklamasını yaptı.Soruşturmada fahiş evet bile taşkın kıymet değil rakipler arasında koordinasyon/eş güdüm sonucunda belirlenip belirlenmediği araştırılmıştır. 5 perakendeci girişim ortada aracısız yahut ortak tedarikçiler marifetiyle bilvasıta temaslar eliyle, eşit artışlarının koordinasyonunun sağlandığı, ‘piyasanın organize edildiği ’, ‘artırılan fiyatların rakiplerle eş anlı raflara yansıtılacağı ’ yönünde ve benzer nitelikte mukavim çokça tabir bulunduğu, zincir marketlerin değer hareketlerinin birlikte bu bulguları şişman ölçüde doğrulama ettiği görülmüştür. Antrparantez geleceğe dönük fiyatlar, eşit çoğalma tarihleri, dönemsel kampanyalar ve indirimler kabil rekabete ait kırılan bilgilerin paylaşıldığı, fiyat indirimine revan veya ahzüita genelinde fiyatların arttığı dönemde zincir marketlerin fiyatlarının tüketiciler aleyhine yükseltilmesinin sağlandığı, hakikaten bu durumun genellikle ‘perişan fiyatların düzelttirilmesi ’ şeklinde belgelere yansıdığı tespit ediliyor. Bittabi ki buradaki perişan kıymet ifadesinden düşük fiyatların kastedildiğini açıklamama sanırım lazım namevcut. Öncelikle bazı kesimlerin, kendilerinin “kartel” adına nitelediği bu davranışları “Piyasanın olmazsa olmazı”, ayrıca “Bağan fiyatların garantisi olduğunu” savunmalarını gülümseyerek izlediklerini belirten Küle “ Herhangi Bir şeyden ilk kartel anayasamıza bakarak suçtur.” dedi.Bu aşamada vatandaşlarımızdan isteğim, içtimai medya ve gayrı mecraların hatalı yönlendirmelerine değer etmemeleridir. Bugünlerde basına yansıyan görüşlerin hepsi gerçeklere değil, varsayımlara dayanmaktadır. Gerekçeli kararlarımız internet sitemizde herkesin erişimine kemiksiz kendisine yayımlanacaktır. Vatandaşlarımız haset geldiğinde kararı birlik şeffaflığıyla inceleyebilirler.” Anket kapsamında çabucak yegâne bire bir tedarikçiye ukubet kesilmesi ve ukubet miktarlarının yüksekliğine ilgili yorumları birlikte değerlendiren Küle, şunları kaydetti: “Soruşturmamız 30 adım hakkında yürütüldü ve karara bağlandı. Bu teşebbüsler arasında çabucak 5 market ve 1 tedarikçi firma için somut deliller elde ettik. Gayrı teşebbüsler karşı somut deliller elde edilemediği üzere ukubet uygulanmadı amma bu kapsamda iki konuya duruluk getirmekte yarar var. Marketlere verilen cezada geçen belgeler sadece ayrımsız tedarikçiye müteveccih vesaik değildi. Zaman bakımından esasen analog bir ihlal türüne müteveccih aynı eylem süresince bulunduğu şüphesiyle 14 tedarikçi teşebbüsün taraf olduğu 26 April 2021’de alınan kararla başlatılan soruşturma Kurumumuzca halihazırda yürütülmektedir. Ukubet miktarına gelecek olursak bu konuda yürürlükte olan aynı Ceza Yönetmeliği’miz var. Cezalarımızı gerçekleşen cirolar üzerinden bu yönetmeliğe bakarak belirliyoruz. Kartel yoğun benzeri ihlaldir ve ceza oranları yüzdelik 2 ila yüzdelik 4 ortada belirlenir. İhlalin süresi tıpkısı yıldan fazla ise bu şevket fire tekmil, 5 yıldan çok ise benzeri hatim artırılır. İhlal konusu faaliyetlerin ciro içindeki payının çok bağan olması da indirim sebebidir. Her madde usulüne akıllıca şekilde yapılmıştır. Mümasil tarihte tıpkısı pazarda, tıpkı türde ihlalin tayin edildiği ayrıksı gâh rakiplik otoriteleri yoluyla yüzde 3’kap yüzde 7’ye kadar nakdî ceza uygulanmıştır.”.
Share: