Türkiye’nin global emisyonlardaki payı yüzdelik 1

Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nin (IPCC) bu yıl 234 bili insanının katkısıyla yayınladığı rapora bakarak, herif faaliyetleri kaynaklı emisyonlar zımnında global istinas sonuç 2 bin yılda bire bir yepyeni şekilde arttı. Mevcut durumda 1 derecenin üzerinde ısınan seyyare üzere en balaban tehdit olan emisyonların 2030’a kadar yarıya, 2050’ye kadar ise sıfır seviyesine indirilmesi gerekiyor. Global şule artışını Paris Anlaşması kapsamında 1,5 dereceyle hudutlandırmak amacıyla emisyonların azaltılmasına yönelik iddialı ve ivedili önlemlerin alınmasına gerekseme duyuluyor. İklim ve Erke Çözümleri Merkezi ve Climate Trace verilerinden derlediği bilgilere göre, herif faaliyeti kaynaklı toptan camekân gazı emisyonlarının yüzdelik 76’sı karbondioksit, yüzde 16’sı metan, artan yüzde 8’i ise nitrojen oksit ve diğerlerinden kaynaklanıyor. Global emisyonlar son 70 yılda hemencecik artarken 1990’da 35 bilyon titrem karbondioksit âdem değeri olan tarh salımı 50 milyar ton seviyesine kadar artık. Dünyada güzeşte yıl 50 bilyon 600 milyon titrem karbondioksit herif değeri tart salımı gerçekleşirken bu emisyonların yüzdelik 26,8’i cümbüş, yüzdelik 19,2’si imalat, yüzdelik 13,5’i muvasala, yüzdelik 12,7’si tarım, yüzdelik 10,8’i petrol ve doğal gaz, yüzdelik 8,4’ü ise binalardan kaynaklandı. Atılan sektörü, emisyonların yüzdelik 6,5’ine ve denizcilik sektörü ise yüzdelik 2’sine öğün açtı. Hele zindelik üretim ve erişim sektöründe fosil yakıtların ciddi kullanılması küresel ısınmanın arz şanlı sebepleri ortada meydan alırken kömür başta tutmak üzere müstehase yakıt kullanımının sonlandırılması, sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırmak üzere kritik ehemmiyet yer ediyor. Dünyanın sunma şişman kömür üreticisi ve tüketicisi konumunda bulunan Çin, toptan emisyonların yüzdelik 26,9’una (13 milyar 630 milyon ton karbondioksit koca değeri) neden oldu. Global emisyonların çoğunu oluşturan Asya ülkelerinde ise tarh artışı 1950’den bilahare hızlandı ve Çin, yıllık çıkarma salımında BENDE’yi geride bırakarak “genişlik nazik kirletici” unvanını aldı. Çin’i yüzdelik 12,2 (6 bilyon 180 milyon titrem karbondioksit herif değeri) ile MEMLUK ve yüzde 7,35 (3 milyar 720 milyon ton karbondioksit insan değeri) ile Hindistan izledi. Türkiye, geçen yıl 530 milyon titrem karbondioksit koca değeri tart salımıyla toptan emisyonlarda yüzde 1 paya topluluk oldu ve dünyada 16’ncı sırada yer aldı. Türkiye’deki emisyonların yüzdelik 24,1’i canlılık sektöründen kaynaklandı, yüzdelik 21,2’sini imalat, yüzdelik 15,8’ini muvasala, yüzdelik 13,8’ini binalar, yüzdelik 11,1’ini atılan, yüzde 9,3’ünü tarım, küsurat yüzdelik 4,7’lik kısmını ise denizcilik, petrol ve doğalgaz sektörleri oluşturdu. Gelecek ay onaylayacağı Paris Anlaşması ile abuhava değişikliğiyle mücadelede kullanılmamış aynı döneme giren Türkiye, henüz önceki verdiği taahhüt kapsamında emisyonlardaki artışı yüzdelik 21 azaltmayı üstenme ediyor. Türkiye’nin anlaşmayı onayladıktan sonra tart azaltımına yönelik yıpranmamış bir uğur belirlemesi bekleniyor.
Share: