Türk cazının evvel karı seslerinden biri: Ayten Alpman

Celal Tiyatroları müfettişi Fahrettin Alpman’ın kızı Ayten Alpman, 10 Ilk Teşrin 1929’üstelik, İstanbul’üstelik dünyaya geldi. Kendisi küçükken, anne-babası ayrılan sanatkâr, Nişantaşı Kız Lisesi’nde öğrenciyken tanıştığı İlham Gencer yardımıyla müziğe deste duydu. Evvel İngilizce şarkılar söyleyen Alpman, üvey babasının işi sebebiyle gittikleri Malatya’üstelik ayrımsız ay kaldıktan bilahare, İstanbul’üstelik aktif anneannesinin yanına taşındı. Artist, müziğe ilgisi dolayısıyla dersleri kötüye gidince, Erenköy Kız Lisesi’ne devam etti. Liseden mezun olduktan bilahare İlham Gencer’in solistlik önerisiyle İstanbul Radyosu’nda program yapmaya başladı. Radyoda ilk defa “You Are Always In My Heart” ünlü parçayı seslendiren Alpman, verdiği benzeri röportajda, o günleri şöyle anlatmıştı: “İlham’la bağımız tek kopmamıştı. O sıralarda, 1949’de İstanbul Radyosu açıldı. İlham geldi, ‘Radyoda bize 15 an verdiler. Her çarşamba iki kıvılcım çalacağız. İki zerre birlikte sen söyleyeceksin.’ dedi. Apar topar radyo programlarına başladık. Derken gençliğin sevgilisi olduk mu? O sıralar İstanbul’bile hiç Türk hanende namevcut. İlk avrat hanende Bayram Tevs’di. Ona haddinden fazla özeniyordum. Arkadan Rüçhan Çamay bundan sonra. Ben üçüncüyüm.” Ayten Alpman, sahneye ilk kez Taksim Uray Gazinosu’nda planlı bir tababet balosunda artık. Arif Mardin’in yönlendirmesiyle caz şarkıları söyleyen artist, aç tayf çalışmasına ise 1952’da Yeşilköy Bahir Otopark Oteli’nde başladı, 3 kamer sonra Kervansaray Akşam Kulübü’ne geçti. Sanatçının, 1953’te evlendiği ve 7 yıl evli kaldığı İlham Gencer’den Ayşe ve İlhan isimli iki çocuğu oldu. Alpman, eşinin Çatı Şeb Kulübü’nü kurmasının arkası sıra orada manzara almaya başladı. İlk plağı “Sayanora / Passion Flower”ı 1959’de yayınlayan Alpman, 1960’ta İlham Gencer’den ayrıldı. Müziğe İsmet Sıral Orkestrası ile devam eden sanatkâr, 1963’te gittiği İsveç’te iki yıl Sıral ile bir sene de başka tıpkısı caz orkestrasıyla tayf aldı. Ayten Alpman Türkiye’ye döndüğünde, caz yerine yabancı şarkılara Türkçe yavuklu adaptasyon modası başlamıştı. Caz şarkıları söylemeyi tıpkısı süre henüz sürdürse de Türkiye’bile aranjman uyarlamalarının öncüsü Fecri Ebcioğlu’nun ısrarıyla bu furyaya uyan sanatkâr, adaptasyon eserlerin düzlük aldığı “İnan Bana/Ayrıldık Yalnızım” ünlü 45’lik plağı 1967’üstelik müzikseverlerle buluşturdu. Sezen Cumhur Önal ile biraz 45’lik yapan Alpman’ın Ebcioğlu ile yaptığı “Sensiz Olmam” şarkısı nazik ilgi gördü. Sözlerini Fikret Şeneş’in yazdığı, Alpman’ın 1972’de seslendirdiği “Bire Bir Başkadır Benim Memleketim” plağı rabıt görmedi. Ancak gidiş, 1974’teki Kıbrıs Çıkartması’nda TRT’dahi çokça kalın çalınınca, baştan 45’lik yerine piyasaya sürüldü ve nazik satma rakamlarına ulaştı. Mireille Mathieu’nun Fransızca seslendirdiği kitap, Alpman’la özdeşleşti. Ünlü sanatkâr, 1953’te “Amor Izdırabtır” ve 1974’te “Tek Başına” ünlü filmlerde nümayiş aldı, “İstersen”, “Sensiz Olmam”, “Tek Başına”, “Yanımda Olsan”, “Ego Varım”, “Ben Böyleyim” ve “Yaz Yağmuru” isimli şarkılara imza attı. İki albüm (longplay) de yapan Alpman, son aç görüntü çalışmasını 1990’de İstanbul Yeniköy Bilsak Kulübü’nde gerçekleştirdi.Sanatkâr, akciğer yetmezliği nedeniyle 20 April 2012’birlikte 83 yaşında memat etti.
Share: