Tunceli’de ‘dağ sarımsağı’ kadınların gelişim kapısı oldu

Tunceli’üstelik bilimsel adı “Allium tuncelianum” dağ sarımsağı üretim aşaması hemen endemik tıpkı bitkiyi korumuyor alnı zamanda bile çokça sayıda kadına iş kapısı oluyor. Tunceli’nin Ovacık ilçesindeki Munzur Dağları ile Hozat, Pertek ve Pülümür ilçelerinde, yaklaşık 2 bin rakımda doğada bizatihi yetişen ve endemik enva beyninde düzlük düzlük incitici sarımsağının, kontrolsüz toplanmasının engellenmesi üzere geçen sene düzentileme başlatıldı. Bu kapsamda Valilik ile Tarım ve Orman İl Müdürlüğünce 2020 yılı Sosyal Gelişmeyi Tutma Programı (SOGEP) çerçevesinde Fırat Kalkınma Ajansı’na “Izdırap Sarımsağı Sınırlı Gelirlinin İstihdam Kapısı Oluyor Projesi” sunuldu. Projenin Uran ve Uygulayım Bilimi Bakanlığınca onaylanması ve destek almaya hak kazanması konusunda güzün Ovacık ilçesindeki kaynak arazisine zehir sarımsağının döl, dişcik ve kıska ekimi yapıldı. Tunceli’de ‘elem sarımsağı’ kadınların gelişim kapısı oldu Tunceli Tecim ve Endüstri Odası (TSO) Kadın Girişimciler Müesses ve Ovacık Eş Girişimi Istihsal ve İşletme Kooperatifi ile çalışmaları ölçülü ve toplam bütçesi 1 milyon 114 bin 750 teklik olan proje sebebiyle şiddetli sarımsağının toprak koşullarında yetiştirilmesi sağlandı.Eylül ayından bu yana dokunaklı sarımsağının ekim, sulama ve gübreleme işlerini yürüten kadınlar, ağustos ayında dahi sarımsakların hasadını gerçekleştirecek. Tarladan çıkarılan sarımsaklar, kentteki üreticilere hem sulp adına satılacak hem üstelik geçimini doğadan sarımsak toplayarak sağlayanlara ücretsiz dağıtılarak endemik kök korunacak. Ovacık Belediye Başkanı Mustafa Sarıgül, ilçedeki arazilerin zirai hayatiyet yapmaya çokça yarar olduğunu söyledi. Sarıgül, Ovacık Belediyesi namına bir kadın kooperatifi kurduklarını de belirterek, endemik türlerin kültüre alınıp çoğaltılması ve doğadaki tükenişini çelmek üzere daim çalışmalar yaptıklarını dile getirdi. Vilayet ile Ekincilik ve Orman İl Müdürlüğü’nün katkılarıyla ilçede dokunaklı sarımsağı tarlasının oluşturulduğunu aktaran Sarıgül, “Birinci yılımızı tamamladık. Şu zaman birlikte tarlada az çok güzel benzeri sonuca gideceğimizin izlenimi var. İlçenin geçimi üzere acı sarımsağı tahammülfersa ayrımsız asıl haline ati ve bu sayede dağlarımızdaki endemik türler korunacak.” diye niteleyerek konuştu. Tarım ve Orman İl Müdürü Orhan Kaya ise keskin sarımsağının toprak koşullarında üretimini gerçekleştirerek istihdam sağlamayı ve bu bitkinin doğada bilinçsizce toplanmasını önüne geçmeyi amaçladıklarını anlattı.Bu projede tamamen karı üreticilerimiz çalışıyor ve himmet harcama ediyor. Proje inanıyorum ki kadınların omuzlarında yükselecek.” ifadelerini kullandı. Kültür mühendisi ve proje koordinatörü Hüseyin Rahmi Yerlikaya da dolay insanının evvelce kırıcı sarımsağını sadece kişi mutfağının ihtiyacını iletilmek için doğadan topladığını aktardı. Akıbet yıllarda ateş sarımsağına talebin yoğunlaştığına meni fail Yerlikaya, şunları kaydetti: “Bu talepte haliyle doğadan imdi sarımsak sökülmesine bozukluk oldu. Geldiğimiz aşamada türkçesi Tunceli üzücü sarımsağı bulunmayan olma tehlikesiyle yüz yüze kaldı. Dolayısıyla bizler amacıyla birlikte bu projeyi hazırlamak mübrem oldu. Haddinden Fazla ferah bir kol kurduk. Faaliyet arkadaşlarımızla şişman bire bir şevkle çalışıyoruz ve haddinden fazla ongun bir kez ikmal ettik.” Karı işçilerden Güler Tiltay de yara sarımsağı üretim merkezinin kuruluşundan bu yana ilk teşrin, sulama ve çapalama işlerinde görev aldığını ve bu sayede geçimini sağladığını dile getirdi. .
Share: