Kahverengi cüce nedir?

Kahverengi cüce adına adlandırılan gök cisimlerini, ne kader ne üstelik gezegen kategorisine yerleştirebiliriz. Bu cisimler, yıldızlararası doğal gaz bulutlarının çökmesiyle oluşur ve “başarısız yıldızlar” namına tanımlanırlar. Kahverengi cüceler, kütleleri yeteri kadar balaban olmadığı için hidrojen-1 füzyonunu (kıytırık atom çekirdeklerinin birleşerek elan balaban atom çekirdeklerine dönüştüğü tepkimeleri) gerçekleştiremez ve töz bire bir yıldıza dönüşemezler. Bu cisimler, 80 Erendiz kütlelik sınıra ulaşamadıkları için yeteri büyüklüğünde ısınamayıp sönerler. Tanıdık kahverengi cüceler beyninde Dünya ’ya sunma yakın olanları yaklaşık 6,5 mum yılı uzaklıktadır. Luhman 16 namına adlandırılan benzeri ikili sistemin üyesi olan bu kahverengi cüceler, 2013 ’te keşfedilmişti. Kâh kahverengi cücelerin etrafında dönen gezegenlerin olduğu üstelik biliniyor. Kabul edilmiş teorilere göre hidrojen yanmasını başlatabilecek kritik kitle 0.084M (Jüpiter’in kütlesi:2x1027kg=0.001M)’dir. Yanı bu sayısı özetle Erendiz’in kütlesinin 84 kalpsiz namına da anlatım edebiliriz. Yani bire bir kahverengi cücenin kütlesi bundan daha nazik olmaz, eğer bundan balaban olursa müvellidülma yanması başlar ve kahverengi cüceler ısınarak yıldıza dönüşebilir. Temas ne büyüklüğünde kahverengi cücelerin yeryüzü alt sınırının belirlenmesi az buçuk alçak olsa de  bu cisimlerin, genellikle 10-84 Erendiz kütlesi arasında ayrımsız kütleye topluluk oldukları düşünülüyor. Antrparantez bu cisimlerin tarz sıcaklığı, nükleer tepkimeleri başlatmaya yeten 3 milyon derecenin altında olması gerekiyor. Kahverengi cüceler, satıh sıcaklıklarının düşüklüğüne mecbur namına, mütehammil ak pak değiller. Ayrıca bu cisimler yaşlandıkça daha fazla soğur ve parlaklıklarını domuzuna kaybederler.
Share: