İstiklal Marşımızın kabulünün 101. yıldönümü

Yaşantısıyla ve duruşuyla İstiklal Marşına ruhunu veren Mehmet Akif Ersoy marifetiyle yazılan milli marşımız, ülkemizin bağımsızlık sembolü olarak ilan edilmiştir. Mehmet Akif Ersoy’un; “O koşma bire bir daha yazılmaz. Onu kimesne yazamaz. Onu ego birlikte yazamam. Onu tahsis etmek üzere o günleri yaşamak lazım. O koşuk bundan sonra benim değildir. O, milletin malıdır. Benim millete alın genişlik bulunmaz hediyem budur. Cenabıhak tıpkısı daha bu millete aynı İstiklal Marşı yazdırmasın!” diye niteleyerek betim ettiği İstiklal Marşı, 101 yıl geçmiş bugün, 12 Mart 1921’de akseptans edilmiştir. Peki İstiklal marşı hangi ahit ve kuşkusuz kabul edildi? Birçok günde yazıldı? Bilcümle detaylarıyla bu haberde. I. Balaban Budun Meclisi ’nin önceki günlerinde kurulan hey ’et-i irşâdiyyelerin, gezileri sırasında edindikleri izlenimler doğrultusunda Erkân-ı Harbiyye başbuğ vekili Miralay İsmet Komutan ’e (İnönü) ayrımsız istiklâl marşına olan ihtiyacı belirtmeleri, meseleyi ilk defa resmî namına gündeme getirmiştir. İsmet Koca ’in meseleyi İcra Vekilleri Heyeti ’nde ortaya koymasından sonraları konu Maarif Vekâleti ’hangi havale edilmiş ve Maarif Vekâleti marifetiyle millî marş güftesi üzere ayrımsız konkur açılmıştır.Yarışma için belirlenen referans süresinin serencam günü olan 21 Ara 1920 tarihinde gönderilen şiirlerin sayısı 724 ’soy. Fakat bunların ortada ulusal marş güftesi olmaya lâyık aynı şiir bulunamadığından o tarihte Maarif vekili olan Hamdullah Suphi (Tanrıöver), Karesi (Balıkesir) mebusu Hasan Basri ’ye (Çantay) hakeza benzeri şiiri Mehmed Âkif ’kap beklediğini söyleyerek onun yazması için ara bulucu olmasını icap. Hasan Basri ’nin, Mehmed Âkif ’mağara marş amacıyla hükümetçe konan 500 teklik mükâfatı akseptans etmediğinden yarışmaya katılmadığını belirtmesi üzerine Hamdullah Suphi bu şartın Âkif Komutan amacıyla kaldırılabileceğini ifade valör. Bunun konusunda Mehmed Âkif ayrımsız süreden beri üstünde çalışmakta olduğu eserini  tamamlar ve Maarif Vekâleti ’ne gönderir. (Mehmet Akif Ersoy’un İstiklal Marşını 15 günde tamamladığı söylenir.) beraber İstiklâl Marşı, “Alp Ordumuza” ithafıyla ilk defa Sebîlürreşâd dergisinde (sy. 468, 17 Küçük Ay 1337/1921), dört ahit sonraları dahi Kastamonu ’üstelik çıkmakta olan Açıksöz gazetesinde yayımlanır. İstiklâl Marşı, Maarif Vekâleti ’nden gönderilen tıpkı tezkire ile Iri Millet Meclisi ’nin 26 Şubat 1921 günlü oturumunda gündeme alınır.yıldönümü #1″/>(Resne Fotoğrafhanesi yoluyla anaç şeklinde basılmış İstiklâl Marşı (M. Ruyan Soydan koleksiyonu) Meclisin Mustafa Eksiksizlik Vakur ’nın başkanlığında yapılan 1 Mart 1921 tarihli oturumunda Hasan Basri Satma ’mağara takriri konusunda bayram düz Hamdullah Suphi, yarışmaya katılan şiirlerden yedisinin vekâletçe istenen şartlara akıllıca görüldüğünü, fakat kendisinin Mehmed Âkif ’mağara şiirini beğendiğini söyleyerek tamamını ışıklı ve temas kıtanın takiben daim alkışlar gelmiştir. Meclisin konuyla ilgilendiren üçüncü ve serencam oturumu 12 Mart 1921 ’bile Abdülhak Adnan (Adıvar) başkanlığında işlenmiş, meclise verilen şeş takrir arasından Hasan Basri ’nin “Mehmed Âkif Mir ’in şiirinin tercihan kabulü” teklifi oylanarak şişman ekseriyetle akseptans edilmiştir. Çıktı formel ağıl mevrut marş Hamdullah Suphi aracılığıyla hele daha okunmuş ve bilcümle mebuslarca ayakta alkışlanmıştır. Hasan Basri Çantay, Mustafa Kemal Rabıtalı ’nın marş okunurken sıraların uğrunda ayakta dinlediğini ve sürekli alkışladığını kaydeder (Âkifnâme, s. 73). İstiklal Marşı’nı para üzere yazdığının düşünülmesinden bulut eden Mehmet Akif, benzeri dönemlerde bati maddi yük içerisinde olmasına karşın, kazandığı 500 lira ödülü çorak avrat ve çocuklara aksiyon öğreten Darülmesai’ye bağışladı.yıldönümü #2″/> (İstiklâl Marşı ’nın Cumhuriyet gazetesinin 18 Mart 1933 günlü sayısında yayımlanmış muattal (İstanbul Belediyesi Atatürk Kitaplığı Arşivi) İstiklal Madalyası ile ödüllendirilen Milli Ozan, İstiklal Marşı’nı Evreler eserine koymayışının nedenini ise şöyle açıkladı: “Zira ego onu milletimin kalbine gömdüm.” Akif ayrıca henüz bilahare kendisine yöneltilen bir soru konusunda İstiklal Marşı için şu ifadeleri kullandı: “Binbir fecayi karşısında bunalan ruhların ıstıraplar içinde kurtuluş dakikalarını beklediği ayrımsız zamanda yazılan o marş, o günlerin eşsiz bire bir hatırasıdır. O koşuk ayrımsız elan yazılmaz. Onu kimesne yazamaz. Onu ego birlikte yazamam. Onu ayırmak için o günleri yaşamak lazım. O türkü daha çok benim değildir. O, milletin malıdır. Benim millete cebin genişlik eşsiz hediyem budur. Cenabıhak benzeri elan bu millete aynı İstiklalMarşı yazdırmasın!” İstiklal Marşı’nın  Bestesi Osman Anlaklı Üngör’e aittir. Orkestrasyonu Edgar Manas aracılığıyla yapılmıştır.  

.
Share: