Güneydoğu’yu kalkındıran GAP’ın 32. yılı

Güneydoğu Küçük Asya Projesi (GAP) Havza Kalkınma İdaresi Başkanlığı, bölgenin kalkınması üzere Sanayi ve Uygulayım Bilimi Bakanlığı koordinasyonunda, Karacadağ, İpekyolu ve Dicle Kalkınma Ajansları ilkin girmek birçok gelgel ve bünye ile iş birliği zarfında haddinden fazla sayıda proje yürüttü. Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak’ın düzlük aldığı 9 ili kapsayan GAP Bölgesi, kayran ve koca açısından Türkiye’nin yaklaşık yüzde 10’unu oluşturuyor. GAP, çokça sektörlü, sürdürülebilir insani gelişmeye dair, bölgenin rekabet gücünü artırmayı, hesaplı ve içtimai bütünleşmeyi güçlendirmeyi hedefleyen, entegre tıpkısı lehçe kalkınma projesi namına uygulanıyor. Projeyle tarım, sanayi, erke, iblağ, eğitim, afiyet, kırsal ve kentsel altyapı yatırımlarıyla bölgenin soylu erki ve sosyal göstergelerinin mutluluk ortalamasına getirilmesi, mıntıka halkının hayat kalitesi ve bolluk düzeyinin yükseltilmesi hedefleniyor.yılı #2″/> Projenin serian tamamlanabilmesi için bölgeye yapılan yatırımlar 2003’ten itibaren tınlamalı şekilde artırıldı. GAP Bölgesi yatırımlarının ülke içindeki payı 2001’bile yüzde 5’lere büyüklüğünde düşerken 2003-2020 döneminde yüzde 14’ü aştı. GAP kapsamındaki yatırımlara 1990-2020 döneminde 2021 yılı fiyatlarıyla 214,4 bilyon liralık kök ayrılırken bunların 190,1 bilyon lirası yatırıma dönüştü. GAP Bölgesi’ne Amme Envestisman Programı’ndan bu sene tahsis edilen ivaz 13,8 milyar teklik oldu. Bu bölgeden 2002’de Türkiye’nin toplanmış ihracatının yüzdelik 1,6’sına fiyat gelen 584 milyon dolar tutarında dış satım yapıldı. Bölgenin güzeşte yılki ihracatı 18 katına çıkarak 10,5 milyar dolara ulaştı. Bu cirim, ülkenin mecmu ihracatının yüzde 6,15’ini oluşturdu. Bu yıl aile-ilk teşrin döneminde ise bölgeden yapılan dış satım 10,2 milyar teklik oldu. Böylecene geçen yılki ihracata, 2021’in 10 ayında şişman oranda ulaşılmış oldu. ” />Sonraki yıllarda uygulamaya konulan yıpranmamış motivasyon yasasıyla havza illerinden Batman, Diyarbakır, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak “Lehçe Isteklendirme Sistemi” kapsamında yeryüzü erdemli desteğin sağlandığı 6’ncı Havza’birlikte düz aldı. Sonunda yatırım ve desteklerden azami ölçüde yararlanılarak, mıntıka ekonomisinin gelişmesine ulama sağlandı. Geçen yıl havza illeri için 1360 envestisman heveslendirme belgesi düzenlendi. Bu belgelerde öngörülen çakılı yatırım tutarı 23,8 milyar liraya, istihdam 73 bin 591 kişiye yükseldi. Bölgenin gayrı bölgelerle, illerle, limanlarla ve komşu ülkelerle erişimini sağlayıcı ulaştırma altyapısında bile balaban gelişmeler kaydedildi. Sabık yıl itibarıyla yağız yolu zıkkım 6 bin 510 kilometreye ulaştı. 294 kilometrelik otoban ağının beraberinde bölünmüş kere ağı de 2 bin 499 kilometreyi buldu.yılı #6″/> Uray belgeli tesislere revan yerel-yabancı gezgin sayısı 2002’birlikte 380 bin iken 2020’bile kestirmece 2 katına bundan sonra ve 717 bin kişiyi geçti. Tıpkısı dönemde turizm belgeli konaklama tesislerinde evcil ve yabancı gezgin sayısı 409 bin 629’dan 1 milyon 170 bin 716 kişiye yükseldi. Bölgedeki cemi illerin totaliter benzeri yaklaşımla markalaştırılarak, sürdürülebilir bire bir turizm destinasyonu oluşturulması hedefiyle bu yıl “Mezopotamya” markası hayata geçirildi. Başkanlık, 2002-2020 döneminde ekincilik, sanayi, enerji, çevre, firez-turizm ve sosyal hayat üzere alanlarda uyguladığı projelerle bölgenin kalkınması amacıyla 2021 fiyatlarıyla 1,8 bilyon lira ana kullandı. Yalnız 2014-2020 döneminde geçerli asıl proje ve madun projelerle Başkanlık, 2021 yılı fiyatlarıyla 695 milyon liraya yakın gider yapıp, 1318 projeyi destekledi veya uygulamasını gerçekleştirdi. Başkanlığın hayata geçireceği projelere dahi nesep oluşturacak bütçesi bu sene kısaca 96 milyon liralık oldu. 2021-2023 yıllarını kapsayan GAP Mıntıka Kalkınma Programı 19 Gücük Ay 2021’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın onayıyla yürürlüğe girdi. Program kapsamında tahminî 400 milyon liralık bütçeyle GAP ’ta tarımda rekabetçiliğin artırılması, turizm ve uran alanında projeler desteklenecek. .
Share: