Darp Krateri nedir

Tarih sisteminde 1 milyonun üzerinde uzay taşı bulunuyor ve bu cisimlerin yörüngeleri alelumum Mars ile Jüpiter gezegenleri beyninde vadi alıyor. Bazıları kilometrelerce genişliğe eş asuman cisimleri, bazı bazı sair gezegenlerin yahut uyduların yörüngelerine curcunalı hızından birlikte faziletkâr hızlarla girerek yüzeylerine çarpar. İşte bu cenk esnasında oluşan dev çukurlara Çarpma krateri adı verilir. Çarpma kraterleri; kase biçiminde çöküntüden serbest ve ağdalı çokluk halkalı çarpma havuzuna büyüklüğünde dağılım gösterebilir. Arizona eyaletinde bulunan Barringer Hava Taşı Krateri, âdeta darp kraterinin acun üzerindeki bildirme bilindik örneğidir. Görsel: Barringer Meteor Krateri / Arizona, ABD Dünya’nın canlı satıh hareketleri, çabucacık çarpma kraterlerini tağyir edebilse de şimdiye kadar tahminî 170 berri çarpma krateri tanımlandı. Bunların yarıçapı 10 metreden 300 kilometreye kadar bire bir aralıkta yer alırken, gözyaşı olarak andıran zamanlardan (örneğin 1947’birlikte oluşumuna tanık olunan Rusya’daki Sikhote-Alin Kraterleri ) 2 milyar yıla kadar bire bir süreye dayanıyor. Jeolojik süreçlerin, henüz buğulanmış kraterleri korozyon eğiliminden kıran çoğunun 500 milyon yıldan daha güdük benzeri süre geçmiş oluştuğu düşünülüyor. Darp kraterinin dünya üzerindeki evvel örneğinin, Arizona’üstelik mevcut Barringer Meteor Krateri olduğundan içeriğimizin başında bahsetmiştik. 1920’lerde Amerikan jeolog Walter.H.Butcher, şimdilerde zedelenmek krateri olduğu fark edilen Amerika Mürekkep Devletleri’ndeki birçok düzlük üstünde çalıştı. Bu kraterlerin büyük patlayıcı vaziyetler neticesinde oluştuğu kanaatine varılsa birlikte bu kuvvetin nazik ihtimalle volkanik asıllı olabileceğine inanıldı. bununla birlikte 1936’bile jeolog John D.Boon ve Claude C.Albrittton Jr, Bucher’ın araştırmalarını yeniden gözden geçirdi ve üzerinde çalıştığı kraterlerin iri ihtimalle çarpmalara sınırlı namına oluştuğu kanaatine vardı. Yanardağ Ağzı oluşumu konusu, 1960’lara büyüklüğünde tartışmalı tıpkı şekilde kalmaya bitmeme etti. Bu zamanlarda gâh araştırmacılar, birçok yanardağ ağzı üzerindeki etraflı araştırmaları tıpkı araya getirdi ve açık bire bir şekilde bunların çarpmalara merbut namına oluştukları sonucuna vardı. Japonya’nın Kobe Üniversitesi ve Oshima Koleji Ulusal Teknoloji Enstitüsü tarafından yapılan eskimemiş araştırmaya bakarak Ganymede, Gün sistemindeki sunu iri çarpma kraterine karı sahipliği yapıyor. Selen insanları, Ganymede’in yüzeyi boyunca herif merkezli halkalarda bulunan olukları belirledi. Bu olukların oluşturduğu 7 bin 805 kilometrelik dev kraterin, Ganymade ile kısaca 150 kilometre yarıçaplı ayrımsız asteroit arasındaki kavga sonucu meydana geldiği anlayış ediliyor. Eğer bu anlayış doğruysa; Ganymade’bile kâin kraterin, Erendiz’in aynı bambaşka uydusu olan Calisto’daki 1.900 kilometrelik krateri geride bırakarak Zaman sisteminin sunu şişman çarpma krateri olduğu anlamına geliyor. Ayrıca 16 bin kilometre uzunluğa eş yanardağ ağzı, Ganymede’in yüzeyinin büyük ayrımsız kısmını de kaplıyor.
Share: